Ovaj nacionalni park obuhvata centralni i najviši dio istoimenog planinskog masiva koji se uzdiže direktno iznad jadranske obale i Boke Kotorske, predstavljajući istorijski i geografski stub Crne Gore. Prostire se na površini od oko 6.220 hektara, a status nacionalnog parka dobio je 1952. godine. Iako se u potpunosti nalazi na teritoriji opštine Cetinje, ovaj prostor za čitavu zemlju ima status nacionalne svetinje i simbola slobode, prvenstveno zbog svog neprocjenjivog kulturno-istorijskog nasljeđa.
Apsolutni simbol i najprepoznatljiviji znak parka je monumentalni Njegošev mauzolej, podignut prema projektu čuvenog vajara Ivana Meštrovića na Jezerskom vrhu, na 1.657 metara nadmorske visine. Do ovog impresivnog zdanja vodi specifičan tunel uklesan u stijeni sa 461 stepenicom. Sa vidikovca na vrhu pruža se nevjerovatan panoramski pogled koji po vedrom vremenu obuhvata skoro čitavu Crnu Goru, Jadransko more i Skadarsko jezero. Sam masiv Lovćena karakteriše izraziti kraški reljef pun jama, bezdana i vrtača, među kojima se ljepotom izdvaja uvala Ivanova korita. Smještena na oko 1.200 metara nadmorske visine, Ivanova korita su popularno izletište bogato izvorima hladne planinske vode.
Zbog specifičnog položaja i naglog uspona sa mora u visine, ovdje dolazi do direktnog sudara blage mediteranske i oštre planinske klime. Ovaj prirodni fenomen omogućio je razvoj izuzetno bogatog biljnog svijeta sa preko 1.300 vrsta, među kojima su mnoge endemične i zaštićene. Guste šume bukve i hrasta u nižim zonama polako se smjenjuju sa ogoljenim kršem na vrhovima, stvarajući dom za raznovrsne životinje poput vukova, lisica, kuna i divljih svinja, dok na lovćenskom nebu dominiraju ptice grabljivice poput sokolova i orlova. Podnožje planine i čitavo zaštićeno područje opštine Cetinje prožeti su tradicionalnom crnogorskom arhitekturom – starim kamenim kućama sa guvnima, suvozidima i pješačkim stazama koje su nekada spajale unutrašnjost sa primorjem. Na padinama planine nalazi se čuveno podlovćensko selo Njeguši, rodno mjesto vladarske dinastije Petrović-Njegoš. Ovo selo je nadaleko poznato po svojoj očuvanoj seoskoj arhitekturi i vrhunskim gastronomskim specijalitetima. Tradicionalni njeguški pršut, sir i medovina, koji se vjekovima pripremaju i suše na specifičnom lovćenskom vazduhu, postali su prepoznatljivi dio kulturnog identiteta i nezaobilazna tačka za svakog posjetioca.